Doğal Mıknatıs ve Mıknatıs İlişkisi
Doğal mıknatıs doğada kendiliğinden var olan ve işlenebilen mıknatıs türüdür. Kobalt, nikel, demir metalleri gibi çekme özelliği gösterebilen cisimlere ise mıknatıs diyoruz.
Mıknatıslar 3 çeşitten oluşmaktadır bunları da şöyle sıralayabiliriz.
- Doğal Mıknatıs
- Yapay Mıknatıs
- Elektromıknatıs
Bunlardan birincisini konusuna ayrıntılı bir şekilde bakalım.
Doğal Mıknatıs Nedir?
Doğada oluşabilen ve taş olarak bulunan mıknatıslar olarak bilinmektedir. Genellikle, mıknatıs taşı gibi doğada mıknatıslanmış bir şekilde bulunan cisimler olabileceği gibi, NdFeB, Alnico , Sm-Co , Sm-Fe mıknatısları gibi yapay bir mıknatıs olarak da hazırlanmış alaşımlar olabilmektedir. Mıknatıslar ferromanyetik adı verilen metallerden oluşmaktadır. Bunlar demir, nikel ve cobalt metallerdir. Bu metallerin her biri mıknatıs özelliğine sahip olmaktadır. Bu tür içerisinde manyetit adı verdiğimiz demir oksit bileşiği içeren bir kayaç olarak bilinir. Doğada bulunan en kuvvetli manyetik özellikli mineral manyetit olup bu manyetit’in kimyasal formülü şöyledir Fe3O4. Aslında bu demir oksit olarak da bilinir. Bu çeşidin yapımlarında genellikle kullanılan önemli malzemelerden bir tanesi Alüminyum Nikel ve Cobalt alaşımıdır. Bunlardan farklı olarak yüksek sıcaklıklara dayanımı olan Samaryum Kobalt alaşımları ise bahsettiğimiz türdür.
Yapay Mıknatıslarda ise gerçekte bir mıknatıs bile olmadıkları halde daha sonradan mıknatıs özelliği kazanmış maddelerdir. Günlük hayatımızda maalesef doğal mıknatıs yerini yapay mıknatısa bırakmıştır.
Elektromıknatıs’dan da kısaca bahsedecek olursak elektrik akımının verdiği etki ile mıknatısın özelliğini gösterebilen manyetik olan maddelere elektromıknatıs denir.
Doğal Mıknatıs Özelliği Gösteren Alaşımlar
Her daim kalıcı mıknatıs özelliği gösteren mıknatıslar da 4 tanedir. Bunlar:
- Neodimyun Demir Bor (NdFeB): Çok yüksek çekim gücüne sahip, günümüz teknolojisinde en çok kullanılan mıknatıs türüdür. Motor, otomobil, yüksek teknoloji, ileri teknoloji, maden gibi bir çok sektörde Neodyum alaşımlarından üretilen mıknatıslar kullanılır.
- Samaryum Kobalt (SmCo): En önemli özelliği oksidasyona karşı ve sıcaklığa karşı dayanıklı olması Bu da yüksek güce sahiptir.
- Seramik veya Ferrit: Sinterlenmiş demir oksit, stronsiyum karbonat veya baryumdan meydana gelir. Diğer mıknatıslara oranla fiyatı ucuzdur ve sinterleme işlemi sayesinde kolayca oluşturulabilir.
- Alüminyum Nikel Cobalt ( AlNiCo): Yüksek sıcaklıklarda manyetiklik özelliğini koruyabilirler.
